نحوه از شیر گرفتن کودک باید به چه صورتی باشد؟
این سوالی است که اکثر مادرها دارند و جواب دادن صحیح به آن بسیار مهم است؛ زیرا روی آینده کودک شما اثر مستقیم دارد. به همین در ادامه به این سوال براساس سن کودک پاسخ دادیم، علامتهای مناسب بودن شرایط کودک برای از شیر گرفتن را بیان کردیم و دیگر موارد مرتبط با آنها را مورد بررسی قرار دادیم؛ پس تا انتها همراه ما باشید.
نحوه از شیرگرفتن کودک؛ روشهای مختلف آن
نحوه از شیر گرفتن کودک قبل از ۱۲ ماهگی
هنگام از شیر گرفتن قبل از ۱۲ ماهگی، چالش اصلی و در عین حال هدف این است که کودک شیر انتخاب شده و نحوهی دادن آن را بپذیرد. اگر کودک شما زیر 12 ماه سن دارد، احتمالاً سعی خواهید کرد شیر را در شیشه به او بدهید. این طبیعی است.
برخی از نوزادان این نوع تغذیه را بدون مشکل میپذیرند که بدون شک انتقال را آسانتر میکند؛ اما برخی از نوزادان آن را قبول نمیکنند. اگر این مورد برای شما صدق میکند، باید صبر زیادی داشته باشید و سعی کنید کودک خود را به گرفتن شیشه عادت دهید. گاهی اوقات، باید شیشههای مختلف و مارکهای مختلف شیر خشک را امتحان کنید تا زمانی که ترکیب مناسبی برای کودک خود پیدا کنید.
ترفندهایی برای اینکه کودک شما شیشه شیر را بگیرد:
- وقتی کودک خیلی خسته، خیلی خوابآلود و خیلی گرسنه نیست، به او شیر بدهید؛
- معمولاً برای فردی غیر از مادر، امتحان کردن چند بار اول آسانتر است زیرا کودک به سینه عادت کرده است و ممکن است وضعیت جدید را درک نکند یا هنوز به دنبال آن باشد. فردی که به نوزاد شیر میدهد میتواند او را روی زانوی خود بنشاند و سعی در ترغیب کودک برای گرفتن شیشه شیر داشته باشد؛
نحوه از شیر گرفتن کودک بعد از ۱۲ ماهگی
از شیر گرفتن بعد از ۱۲ ماهگی نیز میتواند چالشبرانگیز باشد و باید از قبل برنامهریزی شود. نکته مهم صبر زیاد است و اگر فکر میکنید به آن نیاز دارید یا ابزار کافی ندارید، میتوانید اپلیکیشن آغوش را نصب کنید و از درمانگرهای آن کمک بگیرید.
به یاد داشته باشید که نوزادان بالای 6 ماه باید علاوه بر شیر مادر، غذاهای جامد نیز مصرف کنند. پس از 1 سال، شیر مادر به تنهایی تمام مواد مغذی مورد نیاز کودک در حال رشد را تأمین نمیکند. بنابراین غذاهای جامد باید به طور منظم به بخشی از رژیم غذایی تبدیل شوند.
شما باید نسبت به جنبههای کلیدی خاصی از این مرحله که میتوانند در روند از شیر گرفتن اختلال ایجاد کنند، آگاه باشید:
- بحران شیردهی یک ساله و دو ساله؛
- آغاز مهدکودک؛
- افزایش بیماریهای دوران کودکی و عفونتهای رایج؛
همه این شرایط ممکن است تقاضای کودک برای شیردهی را افزایش دهد.
چگونه میتوانید فرآیند از شیرگرفتن کودک آسانتر سازید؟
هنگامی که شروع به از شیر گرفتن میکنید، به یاد داشته باشید که کودک شما برای عادت کردن به نوشیدن از فنجان به زمان نیاز دارد. صبور باشید زیرا کودک کوچک شما شروع به کاوش در دنیای غذا میکند.
در ادامه چند راه دیگر برای آسانتر کردن این تغییر را به شما میگوییم:
- کودک خود را در یک فعالیت بازی سرگرمکننده یا یک گردش در زمانهایی که معمولاً شیر میدادید، درگیر کنید؛
- از نشستن در مکانهای معمول شیردهی یا پوشیدن لباسهای معمول شیردهی خودداری کنید؛
- اگر کودک شما در تلاش است تا با تغییر دیگری سازگار شود، از شیر گرفتن را به تأخیر بیندازید. تلاش برای از شیر گرفتن کودک در زمانی که تازه مراقبت از کودک را شروع کرده یا در طول دندان درآوردن، ممکن است ایده خوبی نیست؛
- اگر کودک شما کمتر از ۱ سال سن دارد، سعی کنید در زمانی که معمولاً به او شیر میدهید، از شیشه شیر یا فنجان استفاده کنید. برای کودک بزرگتر، یک میان وعده سالم، دادن فنجان یا شاید نوازش را امتحان کنید؛
- سعی کنید برنامه روزانه خود را تغییر دهید تا در زمان شیردهی به طور دیگری مشغول باشید؛
- از شریک زندگی خود کمک بگیرید تا در زمان معمول شیردهی، حواس او را پرت کند؛
- اگر کودک شما عادت آرامش بخشی (مانند مکیدن انگشت شست) پیدا کرد یا به یک پتوی امن وابسته شد، او را دلسرد نکنید. ممکن است کودک شما در تلاش باشد تا با تغییرات عاطفی از شیر گرفتن سازگار شود؛
علامتهای آمادگی کودک برای از شیر گرفتن چیست؟
سه نشانه واضح وجود دارد که وقتی از حدود ۶ ماهگی با هم ظاهر میشوند، نشان میدهند کودک شما برای دریافت اولین غذاهای جامد خود، در کنار شیر مادر یا اولین شیر خشک، آماده است.
- در حالت نشسته بمانند و سر خود را ثابت نگه دارند؛
- چشمها، دستها و دهان خود را هماهنگ کنند تا بتوانند به غذای خود نگاه کنند، آن را بردارند و در دهان خود بگذارند؛
- غذا را بخورند (به جای اینکه آن را تف کنند)؛
چه زمانی برای از شیر گرفتن مناسب است؟
زمان از شیر گرفتن یک تصمیم کاملاً شخصی است و هر مادر بنا به شرایط خود آن را انتخاب میکند؛ گاهی بازگشت به کار، وضعیت سلامت مادر یا کودک، یا حتی یک حس درونی تعیینکننده است.
آکادمی اطفال آمریکا AAP توصیه میکند:
- ۶ ماه اول فقط شیر مادر؛
- بعد از ۶ ماه ترکیب غذاهای جامد و شیر مادر تا ۱ سالگی؛
- پس از ۱ سالگی امکان مصرف شیر گاو؛
بیشتر متخصصان اعتقاد دارند که شیردهی باید تا زمانی ادامه یابد که برای هر دو، مادر و نوزاد، مناسب و قابلپذیرش باشد. بسیاری از مادران، درست پس از جشن تولد یکسالگی کودک، تصمیم به از شیر گرفتن میگیرند، در این سن کودکان:
- شروع به راه رفتن و حرف زدن میکنند؛
- غذای جامد بیشتری میخورند؛
- بهطور طبیعی ممکن است تمایلشان به شیر خوردن کمتر شود؛
اما برخی مادران ترجیح میدهند شیردهی را بیش از یک سال ادامه دهند. شیردهی طولانیمدت همچنان:
- سالم و منطقی است؛
- به تقویت سیستم ایمنی کودک کمک میکند؛
- برای مادرانی که کودکشان هنوز آمادگی ندارد، گزینهای کاملاً طبیعی است؛
از شیر گرفتن الزاماً به معنای «قطع کامل» نیست، بررخی مادران، به دلیل کار یا سبک زندگی فقط در روز کودک را از شیر میگیرن، اما شبها به کودک شیر میدهند. این روند همیشه یکطرفه نیست؛ گاهی کودک زمان دیگری را برای این تغییر در ذهن دارد. برخی کودکان:
- زودتر از مادر از شیر خوردن دست میکشند؛
- برخی دیگر در زمانی که مادر آماده است، مقاومت میکنند؛
و معمولاً هرچه کودک بزرگتر باشد، مقاومتش بیشتر میشود به عنوان مثال کودک ۲ ساله ممکن است وابستگی بیشتری نشان دهد در حالی که، نوزاد ۱۲ ماهه انعطافپذیرتر است. در چنین موقعیتهایی، مهم است که روند را آرام پیش ببرید و نسبت به نیازهای یکدیگر حساس بمانید؛ از شیر گرفتن یک مسیر دونفره است، نه یک فرمان یکطرفه.
زمان از شیر گرفتن یک تصمیم شخصی است. یک مادر ممکن است تحت تأثیر بازگشت به کار، سلامتی خود یا نوزاد، یا صرفاً احساسی مبنی بر مناسب بودن زمان، قرار گیرد.
از شیرگرفتن کودک برای خود او و مادر چه عوارض دارد؟
عوارض از شیرگرفتن برای کودک
بیاشتهایی
طبیعی است که کودک شما گاهی اوقات خیلی کم غذا بخورد و ناگهان به بدغذایی تبدیل شود. برای اینکه بتوانید با بیاشتهایی فرزندتان که تقریباً با استقلال رو به رشد او مرتبط است، مقابله کنید، توصیه میکنیم انواع غذاهایی را که میخواهد به او پیشنهاد دهید، حتی اگر مجبور باشید آنها را مرتباً تکرار کنید، اما با استفاده از برخی ترفندهای تاکتیکی، به غذاهایی که قبلاً از آنها لذت میبرده و اخیراً امتناع کرده است، برگردید.
آلرژی غذایی
به شما توصیه میکنیم غذای جدید، به ویژه غذاهایی که خطر آلرژی دارند (مانند ماهی، تخم مرغ، گندم و بادام زمینی)، را یکی یکی به کودک کوچک خود پیشنهاد دهید تا بتوانید او را به خوبی مشاهده کنید و به دنبال هرگونه واکنش غیرمعمول مانند بثورات پوستی، یبوست، استفراغ و تورم لبها باشید.
مشکلات معده
ممکن است کودک شما در اوایل از شیر گرفتن دچار مشکلات گوارشی شود، زیرا او به خوردن چیزی غیر از شیر مادر عادت ندارد. تغییر مدفوع کودک شما با شروع از شیر گرفتن کاملاً طبیعی است.
عوارض از شیرگرفتن برای مادر
از شیر گرفتن میتواند به طور قابل توجهی بر سلامت جسمی، هورمونها و احساسات مادر تأثیر بگذارد. وقتی به تدریج از شیر گرفته میشوید، زمان خواهید داشت تا از نظر ذهنی برای تغییرات جسمی آماده شوید و آنها را بپذیرید. با این حال، از شیر گرفتن ناگهانی میتواند تأثیر زیادی بر بدن شما بگذارد و منجر به اثرات مختلفی مانند موارد زیر شود:
درد در سینهها
- عفونتهای سینه که باعث ورم پستان، انسداد مجاری شیر یا آبسههای سینه به دلیل احتقان میشود که برای حل آن میتوانید از سوتین مناسب استفاده کنید یا میزان شیر داخل پستان را کمی با دست خارج کنید؛
- تب شیر، یک بیماری شبیه آنفولانزا با علائمی مانند تب، لرز و ضعف عضلانی که برای حل آن باید به پزشک مراجعه کنید؛
- نشت شیر مادر، که ممکن است ماهها طول بکشد تا به طور کامل متوقف شود؛
- بازگشت قاعدگی و باروری؛
از شیر گرفتن ناگهانی و افسردگی در زنان
- از شیر گرفتن ناگهانی، چه ناخواسته باشد و چه به شما تحمیل شود، میتواند احساساتی مانند غم، ناامیدی، خشم و گناه ایجاد کند؛
- حتی اگر انتظار پایان شیردهی را داشته باشید، پایان ناگهانی آن میتواند حس فقدان غیرمنتظرهای به همراه داشته باشد؛
- این غم در زنانی که سابقه افسردگی دارند، ممکن است شدیدتر بروز کند؛
- صحبت کردن با همسر، اعضای خانواده یا دوستان میتواند به کاهش فشار روانی کمک کند؛
- پیوستن به گروههای حمایتی مادران در دوران شیردهی میتواند در دریافت راهنمایی و پاسخ به سؤالات مربوط به از شیر گرفتن مفید باشد؛
- اگر سابقه افسردگی یا مشکلات سلامت روان دارید، مشورت با متخصصان مراقبتهای بهداشتی میتواند به یافتن راهحلی مناسب برای شما و فرزندتان کمک کند؛
- تغییرات هورمونی پس از قطع شیردهی میتواند احساسات شما را تحت تأثیر قرار دهد؛ بهتر است در این دوره، تغییرات بدن خود را با دقت زیر نظر بگیرید؛
به طور کلی بهتر است تا از شیرگرفتن کودک را به صورت تدریجی و قدم به قدم انجام دهید تا بتوانید عوارض موجود را بهتر مدیریت کنید و دچار مشکل خیلی حاد نشوید.
علتهای از شیرگرفتن کودک چیست؟
تصمیم مادر برای باردارشدن دوباره
مادرانی که در طول دوران شیردهی کودک خود دوباره باردار میشوند، ممکن است با مشکلاتی مانند احساس خستگی، کمبود اشتها و تغییرهای احساسات روبهرو میشوند؛ به همین دلیل بهتر است که قبل از بارداری دوباره شیردهی به کودک قبلی را متوقف کنند تا با چنین معضلاتی روبهرو نشوند.
نیاز مادر برای بازگشت به تحصیل یا کار
یکسری از مادرها که باید به تحصیل یا کار به خاطر ضرورت برگردند، شیردهی به کودک را متوقف میکنند چون این کار برای آنها سخت است؛ البته بعضی دیگر شیر خود را در شیشه شیر میدوشند و به کودک میدهند تا به تدریج شیردهی را متوقف کنند.
کمبود شیر مادر برای فرزند
برخی مادران حس میکنند شیر لازم برای فرزند خود را ندارند و به همین دلیل سعی میکنند تا شیردهی به کودک را متوقف کنند؛ در صورتی که میتوان با استفاده از روشهایی و کمک گرفتن از پزشک میزان شیردهی مادر را بیشتر کرد تا این چالش حل شود.
مصرف داروهای خاص توسط مادر
یکی دیگر از دلیلهای آغاز فرآیند از شیرگرفتن توسط مادر مصرف برخی داروها است که با مشورت پزشک یا درمانگر کاری درست به نظر میرسد.
از شیر گرفتن کودک؛ فرآیندی که باید تدریجی انجام شود!
در این مقاله نحوه از شیرگرفتن کودک برای زیر 12 ماه و بالای آن بیان کردیم؛ اما دقت کنید که این فرآیند تدریجی است و نباید ناگهانی انجام شود؛ زیرا ممکن باعث بروز دردسر و درد برای کودک و مادر شود. همچنین باید در زمان مناسب و درست به انجام برسد تا به سلامت کودک آسیب نزند.
سوالات متداول
انواع مختلف از شیر گرفتن چیست؟
- از شیر گرفتن به روش کودک محور، روشی است که به کودک اجازه میدهید خودش غذا بخورد؛
- از شیر گرفتن سنتی یا با قاشق، روشی است که در آن با استفاده از قاشق به کودک غذا میدهید؛
- از شیر گرفتن ترکیبی زمانی است که ترکیبی از از شیر گرفتن به روش کودک محور و سنتی را انجام میدهید؛
بهترین استراتژیهای از شیر گرفتن کودک چیست؟
از شیر گرفتن را با جایگزینی یک وعده شیر مادر در روز شروع کنید. به مرور زمان به جایگزینی وعدههای بیشتر شیر مادر ادامه دهید.
مرحلههای مختلف از شیر گرفتن برای کودکان بالای 12 ماه چیست؟
- جایگزینی تدریجی شیر با پورههای غلیظ، سپس غذاهای له شده و بعد به غذاهایی با تکههای نرم؛
- خوردن غذاهای نرم با انگشت؛
